SAÇBAĞI MOTİFİ

     Anadolu’nun geleneksel köy yaşamında kadınların saç bağlama biçimi, sosyal statülerini dışa vuran en açık göstergelerden biri olmuştur. Bekâr kızlar saçlarını genellikle arkada tek örgü şeklinde toplarken, evli kadınlar iki yandan ikişer örgü yaparak evliliklerini belli ederler. Bu basit ama kesin ayrım, bir kadının medeni halini uzaktan bile anlaşılır kılar. Saçın bu simgesel yükü, halı ve kilim motiflerinde de kendine yer bulmuştur. “Saç bağı” veya “gelin başı” adıyla bilinen desenler, özellikle genç kızlar tarafından sıkça dokunmuştur. Düğünlerde gelinin başına takılan tepelik ve süsleri çağrıştıran bu motif, kilimi dokuyan kızın evlenme arzusunu dolaylı olarak sembolize etmiştir. Aynı desen, aile büyüklerine sözle açıktan söylenemeyen isteklerin, kilim diliyle aktarılmasının bir yolu sayılır. Bazı yörelerde ise kadın, dokuduğu kilimin bir köşesine kendi saçından birkaç tel katar. Bu uygulama, dokuyan kişinin adının ve hatırasının kilimle birlikte sonsuza dek yaşatılması, bir anlamda ölümsüzlük isteği olarak yorumlanmıştır.